طرح ها و پروژه ها
عنوان طرح/ پروژه: بررسی و شناسایی برخی باکتری¬های شاخص و بیماریزای ماهی در آب¬های منطقه جنوب شرقی دریای خزر (مازندران-گهرباران)
توضیحات:شماره مصوب: 95110-12-76-4 واحد اجرا:موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور(پژوهشکده اکولوژی دریای خزر) محل اجرا: آب¬های منطقه جنوب شرقی دریای خزر (مازندران-گهرباران) نام هماهنگ کننده/ مجری مسئول/ مجری: زهرا یعقوب زاده سال شروع: 95/5/1 سال خاتمه: 95/10/30
متن:

اهمیت، ضرورت، اهداف و روش تحقیق:

این پروژه بنا به در خواست شرکت توسعه آب و نیروی ایران به شماره قرداد 3901 مورخ 21/1/92تعریف شد و شاخص­های باکتریایی در ایستگاه­هایی که توسط کارفرما مشخص گردید توسط پژوهشکده اکولوژی دریای خزر انجام گرفت. آگاهی از کیفیت منابع آب کشور، چگونگی تحولات آتی در تقاضا برای آب یا کیفیت مناسب و خدمات وابسته به آن از جمله فعالیت های تفرجی از پیش شرط­های اصلی واساسی برای برنامه ریزی ومدیریت معقول منابع آب محسوب می شود. با توجه به اینکه دریای خزر یک دریاچه بزرگ می باشد و همچنین بدلیل مناسب بودن آب و هوای منطقه و موقعیت جغرافیایی آن واستقبال روز افزون مردم برای انجام مسافرت های تفرجی، این دریا محل مناسبی برای انجام فعالیت­های تفرجی مانند شنا بحساب می آید. همچنین ﺗﺨﻠﻴﻪ ﺯﺑﺎﻟﻪ ﻭ ﻓﺎﺿﻼﺑﻬﺎﻱ ﺧﺎﻧﮕﻲ ﻭ ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻭ ﻫﺮﺯ ﺁﺏ ﻛﺸﺎﻭﺭﺯﻱ به رود خانه ها ﺑﺎﻋﺚ ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﺍﻳﻦ ﺁﻟﻮﺩﮔﻴ­­ﻬﺎ ﺑﻪ دریا می شود وبار آلودگی دریا را بالا می برند این مسائل و عدمرعایتموازینزیستمحیطیمیتواندخطراتیرا برایسلامتیانسانومحیطزیستایجادنماید.

این مطالعه به منظور بررسی باکتری­های شاخص کیفیت میکروبی آب و باکتریهای بیماری ­زای ماهی در منطقه جنوب شرقی دریای خزر(گهربارن) که قسمتی از پروژه امکان­ شیرین سازی آب دریا و انتقال آن برای مصارف شرب مناطق خشک ایران می باشد، طراحی گردید در این پروژه شاخص­های میکروبی آلودگی مدفوعی آب شامل کل کلیفرم­ها، کلیفرم­های مدفوعی و استرپتوکوک­های مدفوعی بررسی شد.

در این پروژه آب حوضه جنوبی دریای خزردر منطقه گهر باران ( در طی یک سال 1392)از نظر تعداد کل باکتری­ ، کل کلیفرم­ ، کلیفرم­های مدفوعی و استرپتوکوک­های مدفوعی مورد ارزیابی گرفت. نمونه برداری با استفاده از شیشه های 100 میلی لیتری کدر در سمباده ای استریل از6 ایستگاه (4 ایستگاه عمق 5 متر و2 ایستگاه عمق 10متر) بطور ماهانه انجام گرفت نمونه ها در محیط کشت های اختصاصیTcشمارش پلیت کانت آگار (باکتری­های کل)ECCکروم آگار(کلیفرم کل وکلیفرم مدفوعی)وKf ( باکتری­های استرپتوکوک مدفوعی)بصورت سطحی کشت داده شدند(Standard Methods,2005: APHA,2005).برای جداسازی و شمارش باکتریها، ابتدا از نمونه های اخذ شده رقتهای سریال(2-10،1-10،3-10)تهیه شد(Clesceri et al., 1998) ، سپس نمونه ها در محیط کشت های اختصاصی پلیت کانت آگارT.C(شمارش کل باکتری­ها (TPC),ECC کروم آگار (کلیفرم­ کل وکلیفرم مدفوعی)وKF (استرپتوکوک مدفوعی) ، کشت داده شدند و پس از انکوباسیون در دمای 30 درجه بمدت 48 تا 72 ساعت ، شناسایی و شمارش شدند(Standard Methods,2005: APHA,2005).برای جداسازی باکتری­های بیماریزای ماهی، نمونه های اخذ شده در محیط بلاد آگار(B.A) کشت داده شدند و پس از ارزیابی اولیه کلنی های رشد یافته، از نظر تستهای بیوشیمیایی مورد آزمایش قرار گرفتند، جنس و گونه باکتری یا باکتری­های مورد نظر شناسایی شدند.

دمای هوا و آب در محل نمونه برداری به وسیله دماسنج جیوه­ای اندازه‌گیری شدند. میزانpH در آزمایشگاه و به وسیله دستگاهpHمتر(82362WTW) اندازه­گیری شدند وبرای اکسیژن محلول(DO) نمونه ها پس از فیکس شدن، جهت سنجش اکسیژن محلول به آزمایشگاه انتقال داده و برای اندازه­گیری از روش وینکلر استفاده شد (آفا 2005). در این روش از ظرف شیشه­ای مخصوص با حجم حدود 250 استفاده شده که میلی­لیتر دارد. در محل نمونه­برداری 2 میلی­لیتر سولفات منگنز و 2 میلی­لیتر یدورقلیایی آزید به نمونه افزوده شده و ظروف نمونه در جعبه مخصوص قرار داده شده و به آزمایشگاه انتقال یافتند. در آزمایشگاه به هر نمونه 6 قطره اسیدسولفوریک غلیظ اضافه شده، سپس 1 تا2 قطره چسب نشاسته اضافه و سپس به وسیله تیوسولفانات تیترشوند.

نتایج:

دامنه تغییرات میانگین کل باکتریها در ماه های مختلف از CFU/100ml 104×29/12در آبان 92 تاCFU/100ml 1300 در فروردین 93 و حداکثر میانگین ایستگاهی باکتری­های کلCFU/100ml 103×49 درایستگاه 4، و حداقلCFU/100ml 103× 20 درایستگاه 6 نوسان داشت. دامنه تغییرات میانگین کلیفرم کلCFU/100ml180 در مهر 92 تاCFU/100ml 16 در فروردین 93 و حداکثر میانگین ایستگاهی کلیفرم کلCFU/100ml 20 درایستگاه 3، و حد اقلCFU/100ml 72/11 درایستگاه 1 ثبت شد. حداکثر میانگین ایستگاهی کلیفرم مدفوعیCFU/100ml 20 درایستگاه 3، حد اقلCFU/100ml6/8 درایستگاه 1 و حداکثر میانگین ایستگاهی استرپتوکوک مدفوعیCFU/100ml 5/5 درایستگاه 5 و حد اقلCFU/100ml 3 درایستگاه 1 ثبت شد. میانگین کلیفرم مدفوعی از CFU/100ml 40 در مهر 92 تاCFU/100ml 5/5در فروردین 93 و تغییرات میانگین استرپتوکوک مدفوعی در ماه­های مختلف ازCFU/100ml11 در مهرماه 92CFU/100 ml8/1 در فروردین 93 ماه ثبت شد. در این منطقه، تغییرات دمای آب،pH و اکسیژن بترتیب (ºC)8/28 – 9/9 ،74/8 – 05/8 و 85/12 – 76/5 میلی گرم بر لیتر ثبت شد. حداکثر و حداقل مقادیر اکسیژن محلول آب به ترتیب در ماه­های اسفند و دی ثبت گردید.در این مطالعه همبستگی مثبت، بین دما و کلیفرم کل(2/0=r ، 05/0>P) ،pHو کلیفرم کل(1/0=r ، 05/0>P)و بینpHو استرپتوکوک مدفوعی(1/0=r ، 05/0>P) در آب دریا مشاهده شد. اما بین اکسیژن محلول وسه شاخص باکتریایی (کلیفرم کل ،کلیفرم مدفوعیو استرپتوکوک مدفوعی) همبستگی وجود نداشت. همچنین از تمام نمونه­های آب دریا، باکتریهای بیماریزا ی سودوموناس، ویبریو، آئروموناس و اشریشیا کلی جداسازی گردید.

دستورالعمل فنی و توصیه ترویجی:

دریاها دارای اهداف مختلف بهره برداری می باشند که از معمول ترین آنها می توان به صید وصیادی ، استفاده به عنوان تفرجگاه در فصل تابستان اشاره نمود، از آنجائیکه افزایش بار آلودگی دریا ایجاد خطراتی برایسلامتیآبزیان، انسانومحیطزیستمی­کند ، لذا مدیریت این دریاچه چه به لحاظ کمی و چه کیفی مهم تلقی می شود.

آنچه از نتایج این پروژه به دست آمده است اینکه ورود آلاینده های مختلف از منابع متفاوت نظیر فاضلاب های شهری و خانگی، پساب کارخانجات صنعتی و رواناب های کشاورزی به دریا باعث افزایش غلظت مواد آلی و متعاقب آن افزایش باکتریهای هتروتروف و اندیکاتور شده و در نتیجه کبفیت آب به شدت کاهش می یابد. وجود باکتریهای ذکر شده زمینه رشد و تکثیر باکتریهای بیماریزا و زئونوز را افزایش داده و در نتیجه سلامت آبزیان به خطر می افتد. بنابراین جهت کاهش باکتریهای اندیکانور و هتروتروف، بایستی ورود آلاینده های شاخص به رودخانه­های منتهی به دریا خزر کاهش یافته و یا یا آنکه فاضلاب یا پساب خروجی پس از تصفیه و مطابق استانداردهای زیست محیطی به رودخانه تخلیه گردد.

ویژگی مناطق کاربرد توصیه ترویجی:

کاربرددردریای خزر و تفرج گاههای دریایی ، ارائه مشاوره در خصوص استفاده از آب دریا بعنوان منبع آب شرب و همینطور مشاوره در خصوص انتخاب مکانهایی برای آبزی پروری

تعداد بازدید:194
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور می باشد

Designed by taJan System Co