طرح ها و پروژه ها
عنوان پروژه: بررسی اکولوژی ماهی گِل‌خورک در مناطق ساحلی هرمزگان
توضیحات:شماره مصوب: 89152-8912-12-75-2 واحد اجرا: پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان محل اجرا: استان هرمزگان نام هماهنگ کننده/ مجری مسئول/ مجری: محمد رضا طاهری زاده سال شروع: شهریور 1387 سال خاتمه: 1391
متن:

اهمیت، ضرورت، اهداف و روش تحقیق:

گل‌خورکها از خانواده گاو ماهیانو رده ماهیان استخوانی می‌باشند. از این خانواده تا کنون تعداد 212 جنس و حداقل 1950 گونه شناخته شده است که بعد از کپور ماهیان بزرگترین خانواده ماهیان می‌باشند.این خانواده از ماهیان دو تنفسی می‌باشند که دارای ارزش اکولوژیک ویژه‌ای بوده و نمونه‌های بی نظیری از مهره داران هستند که مسیرهای تکاملی را برای خشکی زی شدن انتخاب و طی نموده‌اند. بعضی از جنسهای آنها که تحت عنوان گل‌خورک نامیده می‌شوند اغلب در پهنه‌های گلی و جنگل‌های حرا و نواحی کشندی مناطق ساحلی و مناطق گرمسیری زیست می‌نمایند. تمام افراد این زیر خانواده در حفره‌های موجود در سواحل زیست می‌نمایند و تنها ماهیانی هستند که برای زیست در خارج از آب سازش پیدا کرده‌اند، گل‌خورک‌هااغلب فعالیت‌های عمده خود شامل تغذیه، جفت گیری و دفاع از قلمرو را بر روی خشکی انجام می‌دهند. در راستای انجام این اعمال منحصر به فرد به تکامل‌هایی از جمله چشم‌های برجسته برای دید هوایی، باله شکمی صفحه مانند جهت خزیدن، جهش و چسبیدن به سطوح مختلف و تنفس هوایی بدست آورده‌اندکه آنها را به طور کامل به زندگی دو زیستی سازش داده است.نظر باینکه ماهیان گل خورک جزء گونه‌های کلیدی محیط بین‌کشندی در سواحل خلیج فارس و دریای عمان محسوب می‌گردد و تا کنون مطالعات علمی قابل توجهی بر روی آن صورت نگرفته است.

اهداف:

-تعیین پارامترهای جمعیتی ماهی گل‌خورک در محدوده مورد بررسی

-تعیین زمان و نحوه تولید مثلی و هم آوری ماهی گل‌خورک

-تعیین شرایط تغذیه‌ای و عوامل موثر بر آن

-اندازه گیری پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آبهای خوریات مورد بررسی

-شناسایی ویژگیهای رفتاری ماهی گل‌خورک در منطقه جزر و مدی (کشندی)

نتایج:

در مناطق مورد بررسی، گروه دیاتومه‌ها، دینوفیسه‌ها و سیانوفیسه‌ها و همچنین لارو سخت پوستان و خارپوستان با تنوع و تراکم متفاوتیمشاهده گردید. بافت بستر در سه کلاس رسوبی (گلی، شنی و گلی - شنی) قرار داشت.گروه غالب فون بنتیک نواحی تیاب و خمیر را پرتاران تشکیل می‌دادند. تراکم بالای خانوادهCapitellidaeدر منطقه بین‌کشندی احتمالاً بیانگر نوعی استرس محیطی ناشی از تردد و فعالیت شناورهای صیادی و باربری می‌باشد. از نظر اندازه طولی بین ماهیان گل‌خورک در دو منطقه اختلاف معنی داری وجود نداشت (05/0>P). همچنین میانگین طولی گل‌خورک معمولی، یال‌دار و ماری به ترتیب 85/9، 7/14 و 49/11 سانتیمتر محاسبه و ثبت گردید. شاخص گنادی محاسبه شده نشان داد فصل تخمریزی هر سه گونه گل‌خورک عمدتاً از اواخر زمستان تا اواخر بهار می‌باشد. نسبت جنسی ماده به نر در گل‌خورک معمولی 45/0:1، گل‌خورک یال‌دار 41/0:1 و برای گل‌خورک ماری 74/0:1 تعیین گردید.هم آوری مطلق گل‌خورک معمولی 2202 ± 3558، گل‌خورک یال‌دار 1030 ±3952 و گل‌خورک ماری 1939±6742 عدد تخمک می باشد. رژیم غذایی گل‌خورک معمولیP. waltoni عمدتاً از خرچنگ ویولون‌زَن، گونهS. tenuis از سخت پوستان، شکم پایان و گونهB. dussumieri از رژیم غذایی گیاه خواری تبعیت می‌کند.

دستورالعمل فنی و توصیه ترویجی:

از آنجایی که زندگی این ماهیان به طور گسترده‌ای به شرایط زیست محیطی محل زندگی آنها وابسته بوده و از سوی دیگر با توجه به اینکه این ماهیان به شرایط زندگی بینابینی خشکی و محیط آب سازگاری یافته‌اند، از این رو هرگونه دگرگونی در شرایط محیطی خشکی و آبی می‌تواند تاثیرات ناخواسته و ویرانگری بر زندگی این موجودات داشته باشد.

دستکاری در سواحل همانند ساخت سازه‌های دریائی ازجمله ساخت پل، اسکله وبارانداز، کانالهای دسترسی٬لایروبی و... انواع آلودگی‌ها، بهره برداری بی رویهاز موجودات همزیست این آبزیمانند خرچنگ‌های ریز و بنتوزها می‌تواند اثرات نامطلوب بر بقا و زیست گل خورک‌ها داشته باشد. با توجه به جایگاه اکولوژیک ویژه گل خورک‌ها در ساختار سواحل از طریق کمک به حفظ تنوع زیستی و حیات جنگل‌های حرا، چشم اندازه‌های طبیعی و ارزش‌های حفاظتی، لازم است تا بخش های اجرایی دست اندر کار حفاظت از محیط زیست با به کارگیری استانداردهای جهانی و منطقه ای جلوگیری از آلودگی و تخریب محیط زیست خطوط ساحلی، نسبت به حفظ و ادامه حیات این آبزی پویا باشند.

تعداد بازدید:119
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور می باشد

Designed by taJan System Co