طرح ها و پروژه ها
عنوان پروژه:‌ مطالعه هیدروشیمی دریاچه شهدای خلیج فارس (چیتگر)
توضیحات:شماره مصوب یا کد پروژه: 94004-9454-12-73-14 واحد اجرا: پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی (انزلی) محل اجرا: استان تهران – استان گیلان مجری: علی عابدینی سال شروع: 1394 سال خاتمه: 1395
متن:

اهمیت، ضرورت، اهداف و روش تحقیق:

پارامترهای فیزیکی وشیمیایی همراهباتولیداتبیولوژیکیباعثکنترلکیفیتآبمیشود. دریاچه مصنوعی چیتگر درسال 1391 در شمال غرب تهران با هدف توسعه اقتصادی و ایجاد تفرجگاه و... توسط شهرداری تهران احداث شد و در زمستان همان سال برای اولین بار از رود خانه کن آبگیری شد. بمنظور شناخت کمی و کیفی منبع آبی دریاچه چیتگرو بهره برداری مناسب و بهینه از این اکوسیستم آبی لازم بود بررسیهای زیستی و غیر زیستی انجام گرفته و تغییرات و دگرگونی هایی که در اثر گذشت زمان در محیط آبی ایجاد میگردد تعیین و مشخص شود. جهت نمونه برداری هایفیزیکی و شیمیایی آببا توجه به شکل، وسعت، عمق، موقعیت ورودی و خروجی تعداد 5ایستگاه در پهنه آبی دریاچه چیتگردر نظر گرفته شد. نمونه آب به صورت ستونی و بوسیله روتنر از سطح آب تا عمق برداشته شده ودر ظروف پلی اتیلینیجمع آوری شد. در محل نمونه برداری پارامترهایدرجه حرارت آب، دمای هوا ، شرایط جوی ،pH ، اکسیژن محلول و هدایت الکتریکی اندازه گیری و تاریخ وساعت نمونه برداری ثبت شد. نمونه های آب درظروف پلی اتیلینی به آزمایشگاه انتقال یافته و بلا فاصله مورد سنجش و بررسی قرار گرفت. نمونهبرداری از آب برای سنجش تولیدات اولیهدر ایستگاههای مذکور از سطح و عمق آب انجام گرفت. همانگونه که در مقدمه گفته شد برایبرآورد تولیدات اولیهروشهای گوناگونی وجود دارددر این تحقیق جهت برآورد تولیدات اولیه در آب از روش کار استاندارد برای آزمایش آب ارائه شده توسط انجمن بهداشت عمومی آمریکا(APHA,2005)استفاده شده است.با توجه به کاربری دریاچه و موقعیت خاص آن که درمنطقه مسکونی واقع شده است، حفظ کیفیت آب دریاچه درحد مطلوب حائزاهمیت است.

نتایج:

نتایج بررسیهایهیدروشیمی آب در سال 1392-1393 نشان داد میانگین سالانه دمای آب 3/7 ± 4/18 درجه سانتیگراد،هدایت الکتریکی 30 ± 373میکرو زیمنس بر سانتیمتر و مقدارpH 28/0± 24/8اندازه گیری شد. میانگین سالانهعوامل سختی کل، اکسیژن محلول، فسفات کل، نیتروژن کل، سیلیس به ترتیب برابر با 5± 119 ، 2/0± 8/7 ،01/0± 04/0، 41/0±06/2 ، 52/0± 6/9میلی گرم در لیتر و کلروفیل آ35/0± 6/1 میکروگرم در لیتر محاسبه گردید. در دوره زمانی اجرای این طرح تحقیقی آب دریاچه بسیار شفاف ومقدار عمق دید سکشی دیسک تا کف دریاچه (حد شفافیت بیشتر از5/4 متر )قابل مشاهده بود. آنالیز آماری داده های حاصل نشان داد که بین ماههای مختلف در مورد عوامل سختی کل، کلروفیل آ، اکسیژن محلول، فسفات کل و سیلیس اختلاف معنی دار وجود دارد (P<0.05)، ولی نتایجآنالیزواریانسیکطرفه(ANOVA ) نشاندادکه درسطحاطمینان 95%دربین ایستگاههای پهنه آبی دریاچه در هر دوره نمونه برداریتفاوت معنی داری بین داده های پارامتر های فیزیکی و شیمیایی اندازه گیری شده مشاهده نشد. بطور کلی باتوجه به داده های حاصل از این تحقیق در مقایسه با جداول مرجع وبا توجه به مقدار عددیپارامترهای شیمیایی، سطح تروفیکی دریاچه چیتگر نسبت به فسفر وکلروفیل، مزوتروف است اما بر مبنای ارزیابی چندپارامتری شاخص های تروفیکی سطح تروفی این دریاچه در حد دریاچه های اولترااولیگوتروف بود. با توجه به اینکه آبهای زیر زمینی معمولا دارای مقادیر قابل توجهی از نیتروژن به صورت نیترات هستند، ممکن است غنای غلظت نیتروژن در اثر آبگیری اولیه از چشمه هاو آبهای زیر زمینی بوده باشد. از طرفی بعلت نسبت نیتروژن به فسفر، در این دریاچه در حال حاضر فسفر نقش محدود کنندگی را ایفاء کرده و علی رغم غلظت کافی نیتروژن، سطح تروفی راپایین نگه میدارد.

دستور العمل فنی و توصیه ترویجی:

با توجه به داده های حاصل از این تحقیق در دوره نمونه برداری در پهنه آبی دریاچه چیتگر ، همچنینبر اساس استاندارد مرجع کیفیت آب دریاچه چیتگر برای فعالیت های پیش بینی شده در حد مطلوب بود. اما با توجه به موقعیت این دریاچه که در منطقه مسکونی و گردشگری واقع شده است، باید کنترل دقیق و مداوم در حفظ کیفیت آب صورت گیرد. همانگونه که داده های حاصل از نمونه برداری در دریاچه چیتگر نشان میدهد،تولید فتوسنتزی در این دریاچه بسیارضعیف است. حد مطلوبیت تولیدات اولیه به دورنمای استفاده و کاربری های دریاچه در آینده بستگی دارد. اگر هدف نگهداری وضعیت دریاچه چیتگر در حدود وضع فعلی باشد این ضعف در تولیدات اولیه میتواند یک عامل مطلوب در حفظ کیفیت آب باشد تا از روند تغذیه گرایی و یوتروف شدن و مشکلات ناشی از آن جلوگیری شود .علاوهبرهوادهی( که در دریاچه ها اغلب بوسیله باد انجام میشود)،فعالیتفتوسنتزیجلبکهاوانواعگیاهانعاملدیگریبرافزایشاکسیژن محلول است. ازدیدگاهعملیاتپایش، شناساییوضعیتتغذیهگراییمخزندارایاهمیتویژهاست. برایاینمنظوربراساسمیانگین غلظتهایاندازهگیریشدهفسفرودردرجهبعدی،عمققابلمشاهده بوسیلهسکشی دیسک،اکسیژنمحلولوکلروفیلaدرآبمخزن درهنگاملایهبندی احتمالیواختلاطآب،طبقهبندیوضعیتتغذیهگراییمخزنبایدانجامشود. درحقیقتدادههایپایشکیفیتآببایدجمعآوریشدهوباتعیینروندسالانهتغییراتکیفیت،تعیینمیانگینغلظتوحداقلو حداکثرپارامترهایموردمشاهده، با توجه به جداول مبنا می توان وضعیتتغذیهگراییمخزنراتعییننمود. این جدول براساساعدادحاصلاز تحقیقاتانجامگرفتهدردریاچههاومخازنمختلفدرسطحجهان تدوین شده است. برایتعیینوضعیتتغذیهگراییمخزنهمچنینمیتوانازمدلهایریاضی و یا معادلات و روشهایتجربیبهرهمند گردید. در یک دورنمای کلی علاوه بر تعبیه سیستم پالایش و تصفیه آب، ضروری است به صورت بیولوژیک از طریق کنترل ارگانیزم های زنده، تعادل اکوسیستم دریاچه حفظ گردد. هرپیکرهآبیساکنبهسمتپرغذاییشدندرطولزمانحرکتمیکند. اینروندمعمولادردریاچه پشتسد سریعتراستدرحالی که درمورددریاچه های مصنوعیباتوجهبهکارکردوهدفاحداثآنهابیشترینتوجهبرایجلوگیریازپرغذاییشدنبایدمعمولگردد.درمورد دریاچه مصنوعی چیتگر باتوجه به کارکرد و هدف احداث آن، کیفیت شیمیایی آب در حد مطلوب بود و اگر چه سطح تروفیکی این دریاچه دردوره نمونه برداری در پایین ترین سطح تغذیه گرایی بود اما لازم است برای پاک نگه داشتن آب وجلوگیری از رشد تغذیه گرایی در این منبع آبی اقدامات و تمهیدات لازم صورت گیرد. لذا علاوه بر تعبیه سیستم پالایش آب از طریق تصقیه خانه، ضروری استتعادل ارگانیزم های زنده دریاچه به صورت بیولوژیک کنترل گردد. در این مورد ﻣﻌﺮﻓﻲ کنترل شده ماهی شکارچی از طریق ﻣﺒﺎرزه ﺑﻴﻮﻟﻮژﻳﻚ میتواند در ﺗﻮازن بیومس وگونه ای ﻣﺎﻫﻴﺎن و ﺣﻔﻆ تعادل اﻛﻮﺳﻴﺴﺘﻢ درﻳﺎﭼﻪ موثر باشد.

ویژگی مناطق کاربرد توصیه ترویجی:

نتایج این پروژه را می توانبه منظور ارزیابی وضعیت کنونی کیفیت آب و پایش طولانی مدت دریاچه چیتگر بکار برده و روند تغییرات مواد مغذی را بررسی و جهت پایش و آلایش این منبع آبی بکار گرفت. نتایج این پروژه می تواند در برنامه ریزی های کاربری دریاچه و چگونگی بهره برداری بوم سازگار مورد توجه قرار گیرد. روش تحقیق، نتایج و دستورالعمل این تحقیق می تواند برای ارزیابی و شناخت سایر منابع آبی مشابهمورد استفاده قرار گیرد.

Description: C:\Documents and Settings\Administrator\Desktop\20160815_091340.JPGDescription: C:\Documents and Settings\Administrator\Desktop\photo_2016-08-16_13-05-34.jpg

Description: E:\Ali\Data\data\96\chitgar\final chitgar\چیتگر2.jpg

تعداد بازدید:212
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور می باشد

Designed by taJan System Co