طرح ها و پروژه ها
عنوان طرح/پروژه:"بررسی مدیریت بهداشت و پایش عوامل عمده بیماریزای عفونی مولدین و تخمهای چشم زده ماهیان قزل آلای رنگین کمان در مرکز تحقیقات ژنتیک و اصلاح نژاد ماهیان سردآبی شهید مطهری یاسوج".
توضیحات:شماره مصوب: 92139-12-12-2 واحد اجرا: مرکز تحقیقات اصلاح نژاد ماهیان سردابی شهید مطهری یاسوج محل اجرا: استان کهگیلویه و بویر احمد نام هماهنگ‌کننده/مجری مسئول/مجری: محمد سعید گنجور. سال شروع: 1392 سال خاتمه: 1395 عنوان دستاورد: بهبود ساختار بهداشتی با الهام از پایش عوامل عمده بیماریزا در قزآلای رنگین کمان. تاریخ دفاع: دی 1395
متن:

1.اهمیت ، ضرورت ، اهداف و روش تحقیق:

Øاهمیت و ضرورت:

استان کهگیلویه و بویر احمد با داشتن منابع آبی فراوان و تولید 3820 تن قزل آلا در سال 1386، ششمین استان تولید کننده قزل الا در کشور محسوب شده است (سالنامه آماری شیلات،79-1386)، حتی در سالهای اخیر رتبه آن ارتقاء یافته است. ارزش مادی این مقدار تولید معادل 24 میلیارد تومان است. بدین ترتیب تولید قزل آلا بخش مهمی از فعالیتهای اقتصادی استان محسوب می شود.

یکی از چالشهای اصلی در تولید آبزیان از جمله قزل آلا بروز و شیوع عوامل بیماریزا است. این سبب خسارت مالی بالایی می شود.بنابراین روش و یا روشهایی که از بار مالی این خسارت بکاهد سبب کمک به این صنعت می شود. در این راستا اصولی ترین و بهترین روش تدوین، بکارگیری و بهبود اصول و موازین بهداشتی و درمانی بمنظور کنترل بیماریها است.

خسارت ناشی از بروز بیماریعلاوه بر تلفات سنگینوضرر مالی می تواند بشرح ذیل باشد:

1-بیکار شدن بخشی از نیروی انسانی و کارگران شاغل در این حرفه و افزایش بیگاری.

2-از دست رفتن بخشی یا تمامی مولدین که خود می تواند شامل مولدهای ذخیره و یا مولدهای اصلاح نژاد شده باشد. و یا سبب از دست رفتن مولدینی شود که به شرایط و محیط پرورشی سازگار (اهلی) شده اند.

3-بیماری باعث کاهش وزن ماهی می شود.

4-بیماری باعث کاهش سرعت رشد ماهی می شود.

5-بیماری باعث کاهش بازده تولید و افزایشFCR می شود.

6-شیوع بیماری نه تنها سبب وارد آمدن خسارت به محصول تولیدی می شود بلکه هزینه های سنگینی بمنظور ریشه کنی عامل یا عوامل عفونی را تحمیل می نماید.

7-اترژی ماهی بجای رشد صرف مبارزه با بیماری و عامل آن می شود. و عملا سیستم ایمنی ماهی با صرف انرژی و پروتئین درگیر یک جنگ دوجانبه می شود.

8-جنبه های روانی موضوع (خسارت وارده در اثر عفونت) سبب کاهش علاقه مندی کارآفرینان، سرمایه گذاران و نیروی انسانی به سمت این حرفه و فرار سرمایه از آن می شود.

9-بروز بیماری می تواند به شرکتهای بیمه گر خسارات سنگینی تحمیل نماید و راه سود جوئی برخی از تولید کنندگان غیر مسئول را هموار نماید.

10-بروز تلفات ناشی از بیماری سبب خارج شدن بخشی از پروئین مورد نیاز جامعه از چرخه تولید و بازار می شود.

11-خوردن گوشت ماهی های بیمار برای انسان نامطلوب و ممکن است چندان خالی از خطر نباشد.

12-یک استخر آلوده می تواند کانون پخش و توسعه بیماری باشد.

13-همواره تشخیص بیشترین اهمیت را داشته و کلید پیش گیری و معالجه است.

Øاهداف:

1)شناسایی عوامل عمده عفونی بیماریزای خطرناک در تخم ، لارو ، بچه ماهی، پیش مولد و مولدین مرکز تحقیقات ژنتیک و اصلاح نژاد ماهیان سردآبی شهید مطهری- یاسوج.

2)بهبود و ارائه دستورالعملهای بهداشتی مناسب.

Øروش تحقیق

در این پروژهعوامل مهمبیماریزای عفونی (شامل باکتریایی، قارچی، انگلی و ویروسی) در ماهیان و مولدین قزل آلا و تخم چشم زده استحصالی از آنها در طی چهارسال متوالی در مرکز تحقیقات ژنتیک و اصلاح نژاد ماهیان سردآبی شهید مطهری – یاسوج مورد جداسازی و شناسایی قرار گرفت ودستورالعملهای مدیریت بهداشتی مناسبتهیه گردید. جمعا 11 دوره نمونه برداری انجام و 1065 نمونه بررسی شد. جهت شناسایی عوامل باکتریایی و قارچی از روش های کشت و آزمونهای بیوشیمیایی بهره گرفته شد. برای آزمونهای ویروس شناسی از روش کشت سلولی و روش ملکولیPCR از نوعrt-PCR استفاده شد. جهت شناسایی انگل ها از روش لام مرطوب و مشاهدهمیکروسکوپی محتویات روده بهره گرفته شد و بالاخره از روش هماتوکسیلین-ائوزین برای آزمون آسیب شناسی استفاده شد.

2.نتایج:

با پایش عوامل عفونی، انجام امور بهداشتی و درمانی و بازنگری آنها نتایجی بدست آمد که بکارگیری آنها سبب بهبود نظام تولید می گردد.

در این پروژه پایش، بررسی، جدا سازی و شناسایی عوامل عمده و شاخص عفونی ماهیان قزل آلا در مرکز تحقیقات ژنتیک و اصلاح نژاد ماهیان سردآبی - یاسوج انجام شد. از جمله باکتریها بحضور جنس های ائروموناس، ادواردزیلا، یرسینیا، سودوموناس و استرپتوکوک پی برده شد. از ویروسهای مهم، ردیابی ویروسهایIPNوVHSاما با فراوانی پایین صورت گرفت اما حضور ویروس مخربIHN مردود شمرده شد. واز قارچها به کلیه قارچهای ایجاد کننده تلفات تخم ماهیان و ضایعات جلدی و آبشش ماهیان، بخصوص جنس ساپرولگنیا توجه گردید حضور قارچ ساپرولگنیا فراوانی اندک داشت ولی مشخص گردید عمده فساد تخم توسط قارچهای ساپروفیتی همچون آسپرجیلوس صورت می گیرد.در مطالعات انگل شناسی نیز نسبت به جدا سازی و شناسایی انگلهایتک یاخته و پر یاخته مهم ماهیان اقدام گردید که خوشبختانه فراوانی انگل در بین ماهیان مورد مطالعه پایین بود.

3.دستورالعمل فنی و توصیه ترویجی:

جهت پیشگیری و کنترل بیماری موارد ذیل توصیهمی شود:

1.ذخیره سازی با تراکم مناسب.

2.دقت در رعایت اصول بهداشتی و رعایت موازین بهداشتی در طی تخم کشی و حمل و نقل ماهیان.

3.مطلوب سازی کیفیت آب (تصفیه و ضدعفونی).

4.اجتناب از دستکاری آبزیان و وارد آمدن جراحت در طی حمل و نقل.

5.تغذیه مناسب (سوء تغذیه ماهیان سبب افزایش بروز بیماری میشود).

6.از نظر همه گیری شناسی شیوه کنترل بیماریهایی که انتشار افقی دارند با آنهایی که انتقال عمودی دارد اندکی متفاوت است.

7.ناقلین مثل ماهیان بیمار، موش آبی و پرندگان می توانند حامل باکتری باشند و از جمله منابع انتشار باکتری در استخر هستند.

8.ماهی های معمول و وحشی مثل ماهی حوض، کپور معمولی، ماهی آزاد سفید معمولی، ماهی قنات سرچربی، برخی پستانداران (موش و موش صحرایی، گربه و سگ)، برخی بیمهرگان آبی (خرچنگ ها) و برخی پرندگان (مانند زاغ، کلاغ، مرغ نوروزی و مرغان ماهی خوار) می توانند بعنوان مخزن برخی عوامل عفونی عمل نمایند.

9.استفاده از پروبیوتیک ممکن است سبب افزایش مقاومت ماهی در برابر بیماری شود.

10.تجویز واکسن می تواند جهت پیشگیری از بروز بیماری موثر باشد.

11.درمان به کمکآنتی بیوتیک خوراکی بصورت تک دارو یا توأم انجام می‌شود.

12.استفاده از آبزیانSPR یاSPF.

13.استفاده از آبزیان اصلاح نژاد شده مقاوم به بیماری.

14.تولید آبزی ارگانیک (تولید آبزی عاری از آنتی بیوتیک یا ارگانیک یاSPF می تواند در یک راستا باشد).

15.بکارگیری اصول بهداشتی صحیح بمنظور ضد عفونی استخرها، سالن های تخم کشی و انکوباسیون.

16.تیمارسازی آب کارگاه (استفاده از آب پاکیزه و بهداشتی).

17.استفاده از اصول قرنطینه برای استخرهای آلوده و خشکاندن و ضد عفونی آنها.

18.استفاده از طراحی های نوین برای ساخت استخرها.

19.گروه بندی ماهیها از نظر سلامت و حذف تدریجی ماهیان بیمار که دارای برخی علائم بیماری اند.

4.ویژگی مناطق کاربرد توصیه ترویجی:

به کارگیری روشها و اصول پیشنهاد شده در تمامی مزارع تکثیر و پرورش قزل آلای رنگین کمان و کارگاههای دارای سالن هچریقابل اجرا است.

تعداد بازدید:15
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور می باشد

Designed by taJan System Co