طرح ها و پروژه ها
عنوان طرح:‌ مطالعه و امکان سنجی پایاب سد یامچی به منظور آبزی پروری در استان اردبیل
توضیحات:شماره مصوب یا کد پروژه: 9159-12-73-14 واحد اجرا: پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی (انزلی) محل اجرا: استان گیلان نام هماهنگ کننده/ مجری: علیرضا ولی پور سال شروع: 1391 سال خاتمه: 1394
متن:

اهمیت، ضرورت، اهداف و روش تحقیق:

روند رو به رشد جمعیت و افزایش میزان تقاضا برای تامین غذای با کیفیت شایسته و مطلوب موجبات توسعه صنعت آبزی پروری را در دنیا فراهم نموده است. افزایش میزان تولید آبزیان مستلزم بهره برداری از تمامی پتانسیل های بالقوه موجود در کشور اعم از آبگیرها و آببندان ها، رودخانه ها، دریاچه های طبیعی و پشت سد ودریاها خواهد بود. اما شرط اساسی برای چنین توسعه ای ، شناسایی استعدادها و ظرفیت های موجود از طریق فعالیت های تحقیقاتی می باشد.یکی از مهمترین کاربری های آبهای جاری ورودخانه ها بهره برداری از آن در صنعت آبزی پروری است.

بیشتر تولید ماهیان سردآبی با استفاده از آب چشمه ها و چاه های تک منظوره و دو منظوره صورت پذیرفته است و عوامل عمده آنرا میتوان درنوسانات دمائی بسیارکم آب چشمه ها و چاه ها ،کنترل و مدیریت سهل تر پرورش ماهی نسبت به منابع آبهای رودخانه ای و یا سایرآبهای سطحی دانست. نظر به اینکه آبهای جاری منطقه منابع مستعد برای پرورش ماهیان سردآبی بویژه در مناطق کوهستانی و سردسیر که دارای اقلیم مناسب برای آبزیان سردآبی هستند بشمار میرود میتوان باتمهیداتی از این پتانسیل مناسب در راستای تولید آبزیان سردآبی بهره جست .

به طور کلی هدف مدیریت شیلات اردبیل افزایش تولیدات آبزی پروری در استان و شهرستان های تابعه و استفاده از تمامی پتانسیل های موجود در عرصه‏یآبزی پروری می باشد. بنابراین بایستی ترتیبی اتخادنمود تا حداکثر استفاده از منابع موجود هم برای شرب و بهره برداری های خانگی و هم در عرصه‏ی کشاورزی و آبزی پروری انجام پذیرد. برای نیل به چنین هدفی بررسی شرایط آب و هوایی منطقه، اراضی موجود و منابع آبی ضروری بوده و توسعه آبزی پروری در هر منطقه نیازمند داشتن دانش کافی برای ترسیم دورنمای توسعه آبزی پروری در آن خواهد بود. به علاوه بررسی عوامل محدود کننده برای تعیین ظرفیت و استعداد منطقه جهت بهره برداری و تولید پایدار از آن و کسب موفقیت بسیار ضروری می باشد.

رودخانه یامچی در پایاب سد یامچی در این شهرستان از اهمیت و ارزش بسزائی برخوردار است، که می توان گزینه های مختلفی از جمله پرورش آبزیان گرم آبی و سرد آبی اقتصادی را برای آن در نظر گرفت. لذا این تحقیق برای اتخاذ تصمیم مناسب و شایسته جهت نیل به اهداف زیر به انجام رسید:

1.بررسی و شناخت شرایط زیستی پایاب سد یامچی

2.ارزیابی ظرفیت های شیلاتی بالقوه درپایاب سد یامچی

3.استفاده از اراضی حاشیه رودخانه در جهت آبزی پروری

4.تعیین راه کارهای کلی منتج به بهره برداری شیلاتی از پایاب سد یامچی

5.افزایش تولیدات آبزی پروری استان اردبیل

6.تعیین عوامل تاثیر گذار ناشی از آبزی پروری بر منبع آبی

7.توسعه اشتغال در منطقه

به منظور پوشش کل منطقه از لحاظ جمع آوری داده های فیزیکی و شیمیایی، موجودات پلانکتونی، کفزیان و ماهی شناسی بطور کلی 4 ایستگاه در طول مسیر رودخانه یامچی انتخاب گردید . در انتخاب مکان هر ایستگاه معیار های مختلفی از جمله قابلیت دستیابی به منطقه، قابلیت احداث سازه های آبزی پروری، ویژگی های زیستی ظاهری و مسافت مورد مطالعه در نظر گرفته شد.

برای تجزیه ازداده های زیر پروژه های طرح تحقیقاتی " مطالعه و امکان سنجی پایاب سد یامچی به منظور آبزی پروری در استان اردبیل" شامل بررسی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آب، جوامع پلانکتونی، کفزیان و ماهیان، سموم شیمیایی و فلزات سنگین، و مشخصات آبهای زیر زمینی استفاده گردید.

آنالیز عوامل فیزیکی و شیمیایی آب با استفاده از روش کار استاندارد متد برای آزمایش آب ارائه شده توسط انجمن بهداشت عمومی آمریکا( APHA,1992)انجام گرفت.

نتایج:

1.میزان عوامل فیزیکی و شیمیایی آب رودخانه در حد استانداردهای جهانی پرورش ماهیان سردآبی بوده و مناسب برای پرورش ماهی است.

2.شاخه‌Bacillariophyta ازفیتوپلانکتونهای سرمادوست‌ بوده‌ و نمایانگر کیفیت خوب بیولوژیک آب می باشد. همچنین احتمالا یکی از دلایل این امر می تواند وجود سیلیس در آب دریاچه سد مذکور باشد و آب سیلیکات دار هیچگونه اثر زیان آوری به سلامتی و بهداشت وارد نمی آورد ولی محیط مناسبی برای تکثیر دیاتوم ها ( باسیلاریوفیتا ) می باشد.

3.از بررسی کفزیان میتوان نتیجه گرفت که در مجموعشاخص بیولوژیک خیلی خوب تا عالی در ایستگاه 1 و 2 ، شاخص خوب ومتوسط تقریبا در همه ایستگاه ها وشاخص نسبتا ضعیف در ایستگاه4 مشاهده می گردد.بنابراین امکان بهره برداری جهت آبزی پروری بلامانع می باشد.

4.میزان فلزات سنگین در آب و رسوب کمتر از حدمجاز آن بر اساس استاندارهای جهانی بوده و از این نظر ممنوعیتی برای تولیدآبزیان وجود ندارد.

5.میزان برخی از سموم کشاورزی موجود در آب بالاتر از حد مجاز بوده ولی در این خصوص به مطالعات گسترده تری نیاز است.

6.از نظر وضعیت آب های زیرزمینی سطح آبدهی از حداقل 4 تا حداکثر 10 متری بوده، از نظر شرب در حد قابل قبول و به طور کلی در محدودة آبهای متوسطقرار دارد.

7.داده های حاصله از این مطالعه نشان می دهد که منطقه مناسب برای پرورش ماهیان گرم آبی در استخرهای خاکی نیست.

8.شرایط آب و هوایی پایاب رودخانه سدیامچی اردبیل برای پرورش آبزیان سرد آبی به ویژه ماهی قزل آلا مناسب است.

9.به طور کلی 3 مکان مناسب برای احداث سایت های پرورش ماهی قزل آلا در مسیر رودخانه یامچی شناسایی گردید شامل:

مکان اول: قبل ازایستگاه 1 حدود 800 تا 900 متری تاج سد یامچی

مکان دوم: قبل از ایستگاه 3 نمونه برداری و در فاصلهحدود 7 تا 8 کیلومتری مکان اول ( قبل از روستای رضا قلی قشلاقی )

مکان سوم: قبل از ایستگاه 4 نمونه برداری در مسافت 6 تا 7 کیلومتریمکان دوم(قبل از روستای حکیمقشلاقی )

10.شدت گل آلودگی و به عبارت بهتر لجن آلودگی فاضلاب خروجی تصفیه خانه به حدی است که تا پائین دست آخرین ایستگاه نمونه برداری یعنی ایستگاه 4 نیز آب رودخانه شدیدا" گل آلود می گردد. با وضع حاضر هر گونه فعالیت آبزی پروری در پائین دست سد در طول مسیر رودخانه با مخاطره جدی مواجه بوده و عملا" مختل خواهد بود.

دستور العمل فنی و توصیه ترویجی:

1.سیستم های پرورشی پیشنهادی شامل روش های پرورش کانالی، حوضچه های هشت ضلعی و استفاده از تجهیزات می باشند.

2.با توجه به محدودیت منابع آبی روش استفاده از تجهیزات ترجیح داده می شود، تا با حداقل میزان آب حداکثر تولید را به همراه داشته باشد.

3.الویت تولید آبزیاندر منطقه مطالعاتی با روش مجتمع آبزی پروری خواهد بود.

4.در صورت استفاده از شرایط آبی موجود رودخانه در صورت استفاده از تجهیزات، میزان تولید معادل 1750 تن تخمین زده شد.

5.در صورت استفاده از حق آبه به میزان 2000 لیتر در ثانیه و در صورت استفاده از تجهیزات، میزان تولید معادل 4000تن برآورد گردید.

11.پیشنهاد می شود که سایت احداثی مجهز به سیستم های تصفیه پساب به روش های فیزیکی ، زیستی و شیمیایی باشند.

ویژگی مناطق کاربرد توصیه ترویجی:

شرایط موجود در منطقه برای پرورش ماهیان سرد آبی و از آنجمله ماهی قزل آلا بسیار ایده آل است. وجود شرایط آب و هوایی ، شرایط فیزیکی و شیمیایی ، موجودات آبزی شاخص آبهای سرد ، عدم آلودگی بیش از محدوده استاندارد به فلزات سنگین و سموم کشاورزی در این رودخانه ، آن را برای احداث سایت های پرورش ماهی قزل آلا مناسب می نماید.

کلید واژه ها:امکان سنجی،آبزی پروری، انتخاب مکان، بالخلی چای، سد یامچی، اردبیل

تعداد بازدید:127
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور می باشد

Designed by taJan System Co