طرح ها و پروژه ها
عنوان طرح/ پروژه:‌ تعیین فاصله مجاز مزارع پرورش ماهیان سردآبی با منبع آبی مشترک در رودخانه پردانان آذربایجان غربی
توضیحات:شماره مصوب یا کد پروژه: 91405-12-79-4 واحد اجرا: مرکز تحقیقات آرتمیای کشور محل اجرا: استان آذربایجان غربی ( رودخانه پردانان ) نام مجری: مسعود صیدگر سال شروع: 1394 خاتمه: 1395
متن:

اهمیت و ضرورت:

تکثیر و پرورش ماهیان سردآبی با تامین بخشی از پروتئین مورد نیاز کشور در راستای خودکفایی و حفظ ذخایر منابع آبی کشور اهمیت دارد . مکان یابی از حساس ترین مراحل احداث کارگاه است و تامین آب مناسب به میزان کافی ، زمین مناسب و موقعیت کلیماتولوژیکی و سایر امکانات از جمله سهولت دسترسی به برق، جاده ، امنیت منطقه ، بازار باید مد نظر قرار گیرد. آب می تواند در انتشار عوامل بیماری زا نقش داشته باشد و پاتوژنها توسط آب از یک مزرعه به مزرعه دیگر منتقل می شوند. لذا در صورت استفاده از منبع مشترک آب ، تعیین فاصله مجاز مزارع پرورشی و رعایت امنیت زیستی آنها ضروری می باشد. با این بررسی می توان در صورت مساعد بودن شرایط منطقه ای،نسبت به افزایش تعداد بیشتری از مزارع پرورش ماهیان سردآبی به منظور استفاده از آب رودخانه جاری منبع مشترک در راستای تولید استفاده بهینه به عمل آورد و تولید را افزایش داد. لذا با توجه به مشخص شدن محدوده های مجاز دو مزرعه پرورش ماهیان سردآبی با منبع آبی مشترک ، نتایج آن قابل اجرا در بخش کشاورزی بوده و سبب افزایش اشتغال زایی و فعالیت های اقتصادی – اجتماعیخواهدشد.

اهداف و روش تحقیق:

اهداف شامل:تعیین محدوده مجاز مزارع پرورش سردآبی با منبع آبی مشترک در رودخانه پردانان آذربایجان غربی ، بررسی اثر پساب مزرعه پرورش ماهی سردآبی بر پارامترهای فیزیکی –شیمیایی آب رودخانه پردانانوافزایش تولید در واحد منابع آبی بود .

روش تحقیق شامل: اندازه گیری ماهیانه فاکتورهای فیزیکی وشیمیایی آب ورودی و خروجی آب مزرعه مورد نظرو فواصل700 ، 1400 ، 2100 و2800 متر بعد از خروجی مزرعه با سه تکرار در هر ایستگاه شامل دمای آب،اکسیژنمحلول ،هدایت الکتریکی آب ،pH،BOD5، مقدار یون فسفات، فسفر کل،N-NO2،NH3و+NH4،TDS،TSSبود.جهت شناسایی بی مهرگان کفزی: نمونه برداری فصلی از درشت بی مهرگان آبزی به دلیل سنگلاخی بودن رودخانه پیردانان به روش سنگ شویی صورت پذیرفت .نمونه های جمع آوری شدهبه داخل الک 300 میکرونی شستشو شده و به درون ظروف پلاستیکی منتقل گردیده و با فرمالین 4 درصد تثبیت شدند . در آزمایشگاه نمونه های برداشت شده ، دوباره بوسیله الک 300 میکرون شستشو شده و پس از آماده سازی در زیر لوپ بررسی شدند و درشت بی مهرگان کفزی تا حد خانواده و جنس با استفاده از کلیدهای شناسایی معتبر ، شناسایی شدند و درصد فراوانی راسته های کفزیانبه تفکیک هر ایستگاه پس از جداسازی و شناسایی آنها در هر ایستگاه تعیین گردید . تجزیه و تحلیل داده های بدست آمده با استفاده از نرم افزار آماریSPSS با ویرایش 17 انجام شد . برای بررسی اختلاف معنی دار داده های فیزیکی و شیمیایی و شاخص های زیستی بین ایستگاه ها از آنالیز واریانس یک طرفه (One way Anova) و برای مقایسه میانگین ها از آزمونPost Hocدانکن در سطح احتمال 5 درصد استفاده شد . ترسیم نمودارها با نرم افزارSPSS با ویرایش 17 انجام شد .

نتایج:

میانگین دبی آب در ایستگاه 6 نسبت به دیگر ایستگاه ها در ماه های مختلف سال بیشتر می باشد.میانگینBOD5در خروجی کارگاه پرورش ماهی (ایستگاه 2) نسبت به ورودی کارگاه (ایستگاه1) در کل ماه های سال بیشتر بوده است. حداکثر میانگین دما در تمام ایستگاه ها در شهریورماه ( 19 درجه سانتی گراد ) و حداقل دما در بهمن ماه( 8/4 درجه سانتی گراد ) ثبت گردید .بیشترین میانگینpHدر شهریورماه مشاهده گردید.حداقل میانگین هدایت الکتریکی در دی ماه در ایستگاه 3و حداکثر آن در شهریور ماه در ایستگاه 6می باشد. حداقل میانگین اکسیژن محلول در خرداد ماه در ایستگاه 2 و حداکثر آن در بهمن ماه در ایستگاه 5 ثبت شده است. الگوی تغییرات میانگین ماهانه اکسیژن محلول کاهش جزئی در خروجی نسبت به ورودی مزرعه نشان داد . حداقل میانگینTDS در ایستگاه 1 در دی ماه و حداکثر آن در ایستگاه 6 در شهریور ماه مشاهده شدبطور کلی میانگینTDS از ایستگاه 1 تا ایستگاه 6در ماههای مختلف روند افزایشی داشته است.حداقل میانگینTSS در ایستگاه 1 در اردیبهشت ماه و حداکثر آن در ایستگاه 4 در تیرماه می باشد . میزانTSS در ماه های تابستان در تمام ایستگاه ها بیشترین میانگینرا نسبت به سایر فصول داشت .حداقل میانگینN-NO3در اسفند ماه در ایستگاه 6و حداکثر آن در ایستگاه 2 در شهریورماه است .حداقلمیانگینN-NO2-در اسفند ماه در ایستگاه 1 و حداکثر آن در شهریور ماه در ایستگاه های 2 و 5 بود. حداقلمیانگینNH3در دی ماه در ایستگاه 6و حداکثر آندر شهریور ماه و ایستگاه 2 مشاهده شد. حداکثرمیانگینP-PO4در ایستگاه 2 در ماه شهریور و حداقل آن در ایستگاه 6 در بهمن ماه می باشد. حداکثرمیانگینTP در ایستگاه 2 در شهریور ماه و حداقل آن در ایستگاه 6 در اسفند ماه مشاهده می شود. حداکثرمیانگینNH4در ایستگاه 2 در شهریور و حداقل آن در ایستگاه 6 در دی ماه مشاهده شد.حداقلمیانگینN-NH3در ایستگاه 6 در دی ماه و حداکثر آن در ایستگاه 2 در شهریورماه است.در ایستگاه های نمونه برداری رودخانه پردانان 4 شاخه ،4رده ،7 راسته و14 خانواده از درشت بی مهرگان آبزی شناسایی شدند .

دستور العمل فنی و توصیه ترویجی:.

نتایج حاصل از این تحقیق بیان میکندکه دامنه میانگین کل مواد جامد معلق در ایستگاه های مختلف در دامنه تغییرات مطلوب برای پرورش ماهی قزل آلا قرار ندارد . این امر می تواند برای پرورش قزل آلا یک عامل منفی محسوب شود . لذا توصیه می شود قبل از ورود آب به مزرعه ، فیلتر فیزیکی و استخر رسوب گیر تعبیه گردد.دراین مطالعه میزان آمونیوم و نیتریت در خروجی مزرعه (ایستگاه2)نسبت به ورودی مزرعه (ایستگاه1) افزایش نشان می دهدکه می تواند به دلیل ورود پساب مزرعه پرورش قزل آلا بویژه در فصل تابستان باشد برای بهینه سازی و کاهش ترکیبات نیتروژنه آب می توان از دراپ و سرریز کردن آب از برجهای مرتفع قبل از ورودی مزرعه استفاده نمود.با توجه به وجود درشت بی مهرگان آبزی مربوط به راستهDiptera( بیشتر از خانوادهChironomidae) در ایستگاه 2 ( خروجی مزرعه پرورش قزل آلا ) می توان بیان کرد که آلوده ترین ایستگاه می باشد. با در نظر گرفتن فاکتورهای فیزیکو شیمیایی آبو نیز فراوانی گروه های شاخص کفزیان ، ایستگاه6 ( 2100 متر بعد از خروجی مزرعه اول) برای احداث مزرعه پرورش ماهی قزل آلای دیگر مناسب است که با رعایت ضوابط سازمان دامپزشکی و شیلات و سایر شرایط مهندسی آبزیان، موازین زیست محیطی و بهره برداری آب قابل توصیه است .

کاربرد توصیه ترویجی:

کیفیت پسآب خروجی مزارع پرورش قزل آلا و نظارت بر انتخاب مکان های مناسب برای احداث کارگاه های پرورش ماهی ، طراحی سیستم های تصفیه پساب حوضچه های پرورش ماهی جهت کاهش بار آلودگی پساب ورودی به منبع پذیرنده آن توصیه می شود . همچنین می توان از پساب این مزارع برای آبیاری اراضی دیم توسط کشاورزان استفاده شود تا ضمن استفاده بهینه از منابع آب و افزایش تولید پروتئین سفید و اشتغال زایی ، صرفه جویی در مصرف میزان کودهای شیمیاییمصرفی به عمل آمده و از افزایش بی رویه مصرف کودهای شیمیایی و تخریب محیط زیست جلوگیری به عمل آید. با توجه به بالا بودن مقادیرTSSو ترکیبات ازته پیشنهاد می شود قبل از ورود آب به مزرعه ، فیلتر فیزیکی و استخر رسوب گیر و دراپ و سر ریز آباز ارتفاع نسبتا بالا تعبیه گردد.

تعداد بازدید:212
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور می باشد

Designed by taJan System Co