طرح ها و پروژه ها
عنوان دستاورد (یافته قابل ترویج): سطوح باقیمانده هورمونها در خاویار پرورشی تاسماهیان
توضیحات:یافته منتج از پروژه شماره: 92142 – 12 – 32 - 4 نام مجری: محمود بهمنی سال شروع: 93/1/1 سال خاتمه پروژه: 94/1/1
متن:

تعریف مسئله

تاکنون مطالعات جامعی در خصوص تعیین میزان باقیمانده هورمون­ها بویژه در خاویار انجام نشده است. امروزه جهت تکثیر گونه­های مختلف تاسماهیان از انواع مختلف هورمونهای محرک سنتتیک از قبیلGnRH،LHRHA2، اُواپریم (Ova prim) و غیره استفاده می گردد که در صورت عدم جوابدهی مناسب مولدین به این هورمونها جهت تکثیر، از آنها جهت تهیه خاویار استفاده می­شود. بطوریکه، اندازه­گیری میزان تجمع زیستی این هورمونها و عوامل محرک تولیدمثلی در تخمک تاسماهیان و تعیین حد استاندارد آنها در کشور تاکنون مورد مطالعه قرار نگرفته است.اگرچه در داخل کشور مطالعات جامعی درخصوص اندازه­گیری میزان باقیمانده هورمونهای مختلف تزریقی و استروئید­های جنسی در خاویار تاسماهیان وجود ندارد، در خارج از کشور نیز منابعی در خصوص باقیمانده­ی هورمونها در خاویار در دسترس نمی­باشد.

اهمیت موضوع

تاسماهیان و خاویار استحصال شده از آنها به عنوان یکی از با ارزش­ترین و مغذی­ترین محصولات دریایی به شمار می­رود. خاویار یک ماده غذایی پرانرژی است که طعم و بویی بسیار خوشایند دارد. بطور عمده پروتئین موجود در خاویار متشکل از اسیدهای آمینه آرژینین، هیستامین، ایزولوسین، لیزین و متیونین است. درسراسرجهان،ماهیانخاویاری بویژه خاویار استحصال شده از آنهابعنوان یکمنبعمهمتأمینغذاوایجاداشتغالودرآمد تلقی می­گردد. به دنبال کاهش شدید ذخایر طبیعی تاسماهیان، پرورش ماهیان خاویاری و استحصال خاویار پرورشی از آنها طی سال­های اخیر گسترش یافته است. خاویار یک ماده غذایی سرشار از انواع ویتامین‌ها، مواد معدنی، پروتئین، اسیدهای چرب، رنگدانه­ها و آنتی­اکسیدان­‌ها و امگا 3 است. میزان پروتئین موجود در خاویار تقریباً دو برابر گوشت بدن ماهی است. خاویار سرشار از ویتامین‌هایC،B2،B6،B12،A،D،E، اسید فولیک، اسید پانتوتنیک، فسفر و عنصر آهن است. چربی­های موجود در آن به دو صورت عمده می­باشد که حاوی 25 درصد کلسترول و 75 درصد لیستین است. یکی از مهمترین فواید خاویار قابلیت جذب بالای آن توسط بدن می­باشد. به دلیل وجود اسیدهای چرب امگا 3، مانع از افزایش کلسترول خون شده و باعث پیشگیری از ابتلا به بیماری­های قلبی عروقی می­شود.هم­چنین مصرف خاویار در پیشگیری از ابتلا به بیماری­های آرتریت روماتوئید (التهاب مفاصل)، بیماری­های دستگاه گوارش و بعضی از انواع سرطان بسیار مؤثر است. این ماده غذایی غنی از اسیدهای چرب امگا 3 است. بطور عمده پروتئین موجود در خاویار متشکل از اسیدهای آمینه آرژینین، هیستامین، ایزولوسین، لیزین و متیونین است.

روش اجرای یافته در عرصه و نتایج حاصل از بکارگیری:

این تحقیق در مؤسسه تحقیقات بین­المللی تاسماهیان دریای خزر طی سالهای (1394-1392) به انجام رسید. مولدینیاز گونه­های فیل­ماهی (Huso huso)، تاسماهی ایرانی (Acipenserpersicus)، تاسماهی شیپ (Acipensernudiventris)، تاسماهی استرلیاد(Acipenserruthenus) و تاسماهی سیبری (Acipenserbaerii)که در مرحلهIV رسیدگی جنسی قرار داشتند،مورد تزریق هورمونLHRH-A2 قرار گرفتند.پس از اوولاسیون، تخمک­ها از طریق روش ریز برش مجرای تخم­بر استحصال گردید. مقدار 30 گرم از تخمک هر یک از گونه­های مختلف مولدین تاسماهیان پرورشی شامل 2 عدد فیل­ماهی، 3 عدد تاسماهی ایرانی، 3 عدد تاسماهی شیپ، 3 عدد تاسماهی استرلیاد و 3 عدد تاسماهی سیبری در داخل ظروف مخصوص نمونه­برداری ریخته شد.جهت استخراج مایع بافتی مورد نظر،مقدار 10 گرم از خاویار در درون لوله­های آزمایش ریخته و هموژنایز گردید. سپس با استفاده از دستگاه میکسر هَم زده شده و در دستگاه سانتریفیوژ با دور 3000 به مدت 10 دقیقه عصاره خاویار به میزان 5/1 میلی­لیتر استخراج گردید.پس از جداسازی مقدار مشخصی از مایع بافتی با استفاده از میکروسمپلر در درون ویال­های مخصوص ریخته و تا زمان انتقال به آزمایشگاه در فریزر 20 - درجه سانتی­گراد نگهداری گردید.سطوح هورمونهای استروئید جنسی و گنادوتروپینI وII به روش الایزا اندازه­گیری و در بین گونه­ها مقایسه گردید. بر اساس نتایج حاصل، باقیمانده هورمونهای جنسی در تخمک گونه­های مختلف تاسماهیان مشاهده گردید که سطوح هورمونهای استروئیدی در خاویار بیشتر از هورمونهای گنادوتروپینI وII می­باشد که بسته به نوع هورمون و گونه تاسماهیان متفاوت بود. با توجه به نتایج حاصل، سطوح باقیمانده هورمونهادر خاویار ماهیانی که به منظور تکثیر مورد تزریق هورمونهای سنتتیک (GnRH, LHRHA2) واقع شدند، در مقایسه با خاویار ماهیان غیر تزریقی بیشتر از حد مجاز بنظر می­رسد و توصیه می­گردد ترجیحاً از مولدین تزریقی خاویار استحصال نگردد.

IMG_0249IMG_0266

مراحل استخراج عصاره خاویار

تعداد بازدید:1084
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور می باشد

Designed by taJan System Co