طرح ها و پروژه ها
عنوان پروژه/طرح: استحصال کیتین وکیتوزان از پوسته سیست آرتمیا ارومیانا با روش های بیولوژیکی وشیمیایی
توضیحات:شماره مصوب: 92149-12-79-2 واحد اجرا: مرکز تحقیقات آرتمیای کشور محل اجرا: شهرستان ارومیه نام مجری: یوسفعلی اسدپور سال شروع: 1392/1/1 سال خاتمه: 1393/12/27
متن:

اهمیت و ضرورت:

کیتین[1] و ترکیب استیل زدائی[2] شده آن بنام کیتوزان[3] دو پلیمر طبیعی شناخته شده­ای هستند که سابقه استخراج و استفاده­های متعدد از آنها به 200 سال قبل برمی­گردد[َََAlder,E,2000]. یکی از مهمترین تحقیقات انجام یافته بر روی کیتین، تبدیل آن به کیتوزان با روش استیل­زدایی بوده است. استیل­زدایی کامل به ندرت قابل انجام است. استیل­زدایی یعنی این که گروه آمینواستیل بر روی کربن شماره 2 کیتین، طی فرآیندهائی به گروه آمین تبدیل می­شود. که عمدتاً به روش ذوب قلیایی بدون حضور اکسیژن انجام می­شود. مطالعات و تحقیقات گذشته نشان می­دهد، تبدیل کیتین به کیتوزان در فرآیند استیل­زدائی شیمیایی با روش­های یکسانی بوده است ، این دو پلی­ساکارید ازت­دار توسط برخی حیوانات و گیاهان ساخته می­شوند، که بعد از سلولز از فراوانترین پلیمرها در طبیعت می­باشند. سنتز آنها در طبیعت همراه با سایر ترکیبات پروتئینی، مواد چربی، معدنی و مواد رنگی است (Walton et al,2001) که در بدن حیوانات و گیاهان نقش ماده حفاظتی دارند. استخراج و عمل­آوری آنها با روش­های رایج شیمیایی است (Hein et al, 2001)، تاکنون بیش از 300 منبع مختلف از انواع بی­مهرگان دریایی، قارچها، باکتری­ها، گیاهان، جلبکها، نرم­تنان، دیاتومه­ها، مخمرها، آلگها، حشرات و غیره مورد مطالعهتحقیق قرار گرفته است و بیش از 300 نوع از مشتقات آن در صنایع مختلف داروسازی، آرایشی، زیست فن­آوری، کشاورزی، غذایی، شیمیایی و غیره به کار برده شده است (Pariser et al,2004). در ایران فعالیت تولیدی وجود ندارد، تحقیقات اندکی نیز گزارش شده است (اسدپور ،1382 وتهامی ،1374)، ولی از ترکیبات و مشتقات فراوان این بیوپلیمرها به صور مختلف در صنعت داروسازی، شیمی، مواد غذایی، بیوتکنولوژی، آرایشی و غیره بصورت وارداتی استفاده می­شود، میزان نیاز جهانی به این دو بیوپلیمر در سال 2010 معادل 250 هزار تن برآورد شده است[AOAC. 2002]. در حالی که عملاً بیش از 5000 تن در دنیا استخراج نمی­شود (Seaborne; 2001). و نیاز جهانی برای این محصول همچنان موجود است و به یافتن منابع دیگر در دنیا تاکید می شود، اقتصادی­ترین منابع استخراجآنها در دنیا در حال حاضر پوسته میگوها، خرچنگ و کریل در دنیا است (Anderson,and et al .2001)، عوامل اصلی محدودیت در استخراج این بیوپلیمرها عبارتند از: عدم دست­یابی به ماده اولیه دایمی و فراوان، پایین بودن درصد پلیمر در ماده اولیه، فصلی بودن منابع و مشکلات ناشی از افت کیفیت در استخراج با روشهای شیمیایی است (Hein,and et al,2001). هر ساله درخصوص یافتن منابع جدید، بهینه­سازی و اقتصادی کردن روشهای عمل­آوری و بررسی امکان دست­یابی به روشهای تازه در استخراج آنها تحقیقات فراوانی صورت می­پذیرد (Peberdy,and et al,2010).

از پوسته های سیست آرتمیا هیچ استفاده صنعتی به عمل نمی آید و در حالیکه لایه کوریونی سیست های آرتمیا دارای مقدار فراوانی کیتین هستند (اسدپور، 1382) در این تحقیق، پوسته های سیستآرتمیاجهت دست­یابی و استخراج بیوپلیمرهای کیتین و کیتوزان با روش های شیمیایی و بیولوژیکیبهینه شده مورد تحقیق قرارگرفت .

اهداف:

این پروژه جهت دستیابی به ا هد اف ذیل:

1-دست­یابی و استخراج بیوپلیمرهای کیتین و کیتوزان با روش های شیمیایی وبیولوژیکیبهینه شده

2-تعیین خصوصیات کمی و کیفی کیتین و کیتوزان پوسته سیست آرتمیا در مقایسه با انواع مشابه تجاری.

3-بررسیمقایسه ای روش زیستی و شیمیایی در کیفیتمحصول تولیدی است.

4-ودر نهایت استفاده بهینه از پوسته های سیست آرتمیا در استخر های پرورشی است .

روش تحقیق:

استخراج کیتین به روش های شیمیاییوبیولوژیکی بهینه شدهاز پوسته سیست آرتمیا اورمیانا

فرآیند عمل­آوری و استخراج طی 4 مرحلهکه شامل حذف مواد پروتئینی، حذف مواد معدنی، حذف چربی کل، حذف مواد رنگی و تخلیص انجام شد.

- روش حذف مواد پروتئینی:

مقدار 50 گرم ازنمونه توزین و در درون بالن ته صاف یک لیتری ریخته شد و مقدار 5/1 لیتر محلول هیدروکسید سدیم 10 درصد (وزنی- وزنی) با 13pH= به آن اضافه و محلول را در روی حرارت دهنده الکتریکی در دمای 65 درجه سانتیگراد به مدت 18 ساعت نگهداری شد. سپس آن را با قیف بوخنر با مکش خلایی کاملاً صاف و پس از شستشو کامل با مقدار زیادی آب سرد، باقیمانده محصول در آون به مدت 3 ساعت در دمای 80 درجه سانتیگراد کاملاً خشک شد .در پایان این مرحله میزان حذف مواد پروتئینی تستشد.واز 50 گرم آن مقدار معادل 44 گرم باقی ماند.

3-4-2- روش کانی­زدایی(یا حذف مواد معدنی):

برای حذف مواد معدنی موجود در پوسته سیست، تمامی محصول به دست آمده از مرحله حذف مواد پروتئینی در بشر 1 لیتری ریخته و به تدریج مقدار یک لیتر هیدروکلریک اسید 5/0 نرمال (2pH=) را در سه نوبت و هر نوبت به مقدار 100 سی سی به فاصله زمانی هر 5 دقیقه اضافه کرده و مخلوط کاملاً به مدت دو ساعت بر روی اجاق الکتریکی مگنت­دار با دمای 60 درجه به هم زده شد. بعد از طی مدت زمان مذکور نمونه به دست آمده صاف شد و مجدداً مقدار 500 میلی لیتر از همان اسید بر روی نمونه روی کاغذ صافی ریخته شد و نهایتاً چندین مرتبه تا حذف کامل اسید با آب مقطر شستشو داده و محصول باقیمانده در دمای 80 درجه سانتیگراد به مدت سه ساعت در آون خشک شد .در پایان این مرحله میزان حذف شدگی مواد معدنی آزمایش شد.

3-4-3- روش حذف مواد لیپیدی:

حذف چربی خام موجود از محصول به دست آمده بالا با افزودن 300 میلی لیتر محلول پترولیوم بنزن 98 درصد به مدت 4 ساعت در زیر هود لامینار انجام شد (این مرحله و حلال مورد استفاده در آن به عنوان یک روش نوین برای بهینه­سازی در فرآیند استخراج انجام شد) .

در پایا این مرحله میزان حذف مواد چربی آزمایش شد. اندازه­گیری میزان حذف شدگی مواد لیپیدی همانند روش سوکسله بوده و در سه تکرار انجام شد.

3-4-4- روش حذف مواد رنگی:

رنگ پوسته سیست آرتمیا اورمیانا به رنگ نارنجی متمایل به زرد تا قهوه­ای تیره است، لذا رنگ بری آن نیز انجام شد. برای حذف مواد رنگی محصول نهایی 200 میلی لیتر از محلول هیپوکلریت سدیم 3/0 درصد به مدت نیم ساعت در دمای معمولی آزمایشگاه استفاده شد[پاویا لیمن .ک.1385].


3-4-5- روش خالص­سازی محصول:

با استناد به روش­های قبلی برای خالص­سازی محصول استخراج شده از برخی ترکیبات باقیمانده همراه مقدار 500 میلی لیتر محلول 10 درصد (وزنی- وزنی) سدیم کلراید (10 گرم در یک لیتر آب مقطر) به روی محصول حاصله در بشر اضافه گردیده و به مدت یک ساعت در دمای 50 درجه سانتیگراد گرما داده شد، سپس کاملا با آب مقطر سرد شستشو داده شد. مرحله بعدی تخلیص، با مقدار 600 میلی­لیتر محلول 10 درصد (حجمی-حجمی) اسید استیک گلاسیال (10 میلی لیتر از اسید در یک لیتر آب مقطر) به مدت یک ساعت دیگر در دمای 50 درجه سانتیگراد انجام شد. محصول نهائی کاملاً با آب مقطر سرد شسته و در قیف بوخنر صافی­دار با خلائی صاف، در دمای 80 درجه سانتی­گراد در آون به مدت 2 ساعت خشک گردید (تاگر، 1381).

3-5- روش آزمایش­های کیفیت کیتین پوسته سیست آرتمیا اورمیانا:

برای شناسایی و تعیین خواص فیزیکوشیمیایی محصول بدست آمده (کیتین پوسته سیست آرتمیا) نیاز به انجام آزمایش­های تشخیص کیفی بود که به شرح ذیل انجام شد (سیلور اشتین، 1377).

3-5-1- روش آزمایش تجزیه عنصری (CHNO-analyser):

برای انجام این آزمایش و تعیین درصد عناصر تشکیل دهنده، نمونه­ها با دستگاه تجزیه عنصری مدلABB-Bomemمورد تجزیه و آنالیز قرار گرفت. بدین منظور یک گرم از نمونه در دمای 80 درجه سانتیگراد خشک و هموژنیزه گردیدف سپس نمونه آماده شده در ظرف مخصوص دستگاه (از جنس قلع) قرار داده شد و درصد عناصر آن با دستگاه مشخص شد (ادیان، 1380).

3-5-2-روش طیف­سنجی مادون قرمز:

این آزمایش با دستگاهABB-Bomem انجام شد. برای انجام این آنالیز ابتدا مقدار 5/0 گرم از نمونه با پودر برمید پتاسیم مخلوط و در هاون چینی دستی ساییده شد، تا هموژنیزه شود، سپس با کمک دستگاه پرس کننده مخصوص به صورت صفحات شفاف به ضخامت 25/0 میلی متری آماده سازی شد. سپس نمونه ها را در دستگاه قرار داده و پس از تنظیم اولیه مورد آنالیز طیف­سنجی قرار گرفت (شیخی، 1381).

3-5-3-روش پرتو نگاری با اشعه ایکس:

طیف­سنجی با پراش پرتوهای ایکس با آماده­سازی نمونه به صورت قرصهای 4 میلی­متری انجام شد. برای آماده­سازی نمونه­ها ابتدا مقدار 3 گرم از کیتین حاصله کاملاً در آون در دمای 80 درجه سانتیگراد به مدت 2 ساعت خشک گردید. سپس نمونه­ها تا اندازه 25 میکرومتر با دستگاه آسیاب شد، پودر حاصله با نیم گرم پودر اسید بوریک (به عنوان نگهدارنده) و مقدار یک گرم موم سی (به عنوان هم­بند) خوب مخلوط شد. مخلوط حاصله بوسیله دستگاه پرس و قالب­گیر مخصوص به صورت قرصهای 4 میلی­متری آماده شده و به دستگاه طیف­سنجXRD منتقل و مورد تجزیه و طیف­گیری قرار گرفت[بخش ضمایم، شکل 2] (لینینگر، 1376).

3-5-4- روش گرانروی­[4]سنجی (ویسکومتری)

ویسکوزیتی میزان نیروهای کششی و خمشی حاکم بر پیوند میان عامل­ها در پلیمر است، که به ساختمان فضایی و وزن مولکولی پلیمر بستگی دارد. با تعیین آن هرگونه تغییر در ساختمان فضایی و وزن مولکولی مشخص می­شود. تعیین گرانروی، کیتین استخراج شده از پوسته سیست آرتمیا اورمیانا با دستگاه ویسکومتر، پس از آماده­سازی نمونه­ها و تنظیم دستگاه، انجام شد حلال مورد استفاده این روش محلول دی متیل استامید با 5 درصد لیتیم کلراید (LiClDMAC-5%) بود (شیخی، 1381).

3-5-5- روش تعیین وزن مولکولی

وزن مولکولی کیتین با روش معادله مارک- هوینگ[5]تعیین شد. در این معادلهگرانروی،وضرایبی هستند که به وزن مولکولی بستگی ندارند. حلال مورد استفاده برای کیتین پوسته سیست در این روش محلول دی متیل استامید با 5 درصد لیتیم کلراید بود که میزانواست.ضریب ثابت تفکیک یونی و آلفا ضریب ثابت مارک هوینگ این حلال می­باشد، که از جدول مارک- هوینگ به دست می­آید (مصطفایی، 1387).

3-6- آنالیزهای تشخیص کیفیت مقایسه­ای 3 نوع کیتین

به منظور مقایسه و ارزیابی نتایج آنالیزهای حاصله از کیتین پوسته سیست آرتمیا، دو نوع کیتین تجاری خارجی از شرکتT.N.T چین و شرکتA.P.T ویتنام خریداری شد، هر دو کیتین تجاری وارداتی با روش­های رایج شیمیایی عمل­آوری شده بودند، کیتین نوع چینی از پوسته میگو و کیتین نوع ویتنامی از پوسته خرچنگ تهیه شده بود، آنالیزهای تشخیص کیفی مقایسه­ای ذکر شده برای سه نمونه کیتین از (پوسته سیست آرتمیا، میگو، پوسته خرچنگ) در شرایط یکسان انجام شد.

3-7- روش شیمیایی بهینه شده تبدیل کیتین به کیتوزان

برای تبدیل کیتین به کیتوزان (انجام واکنش استیل­زدایی) مقدار 10 گرم از پودر کیتین استخراج شده از پوسته سیست آرتمیا اورمیانا را ئرون بالن 5/2 لیتری ریخته و به تدریج مقدار 500 میلی­لیتر محلول هیدروکسید سدیم 50 درصد (وزنی- وزنی) به آن اضافه شد، تا کاملاً مخلوط شود. سپس مقدار 120 میلی لیتر اتانول به آن افزوده شد، دهانه ظرف طوری بسته شد که محلی برای خروج بخارات اتانول وجود داشته باشد، مخلوط حاصله در زیر هود آزمایشگاهی، بر روی اجاق الکتریکی به مدت 3 ساعت تا قبل از ایجاد هرگونه تغییر رنگ جوشانیده شد و به محلول داغ مقداری 200 میلی­لیتر هیدروکسید سدیم رقیق سرد اضافه شده پس از صاف کردن بلافاصله با آب مقطر سرد کاملاً شستشو داده و در دمای 80 درجه به مدت 2 ساعت در آون خشک شد. (اضافه نمودن اتانول به منظور ممانعت از اکسیداسیون انجام گرفت) .

3-8- روش آنالیزهای تعیین کیفیت کیتوزان:

برای تشخیص کیفیت و کمیت کیتوزان حاصله از پوسته سیست آرتمیا، آزمایش­های تجزیه دستگاهی عناصر، طیف­سنجی مادون قرمز، پرتونگاری با اشعه ایکس، گرانروی سنجی، تعیین وزن مولکولی و رنگ نیز انجام شد.

3-8-1- روشتعیین درجه استیل­زدایی:

استیل­زدایی به مفهوم تبدیل گروه­های استیل به گروه­های آمین است پس از انجام این واکنش درصد گروه­هایN- استیل نسبت به گروه­های آمین کاهش می­یابد. لذا اندازه­گیری درصد گروه­های آمین مقدار درجه استیل­زدایی را مشخص می­کند. برای تعیین گروه­های آمین از رابطه%N-acetylation=(A1655/A3450)×115 استفاده شد.[1، 55] که در این رابطه حداکثر باند جذبی مربوط به پیکA3450(گروه استیل) و حداکثر باند جذبی مربوط به پیکA1655 (گروه آمین) اندازه­گیری شد. که از روی محول عمودی طیف­سنجیFTIR بصورت لگاریتمی محاسبه و اعمال شد.

3-9- روشآنالیزهای تعیین کمیت و کیفیت مقایسه­ای:

بررسی­های مقایسه­ای و ارزیابی نتایج کیتوزان حاصله از پوسته سیست آرتمیا، با دو نوع کیتوزان تجاری خارجی شرکتT.N.T. چین و شرکتA.P.T. ویتنام استفاده شد. کیتوزان نوع چینی از پوسته میگو و کیتوزان نوع ویتنامی از پوسته خرچنگ به دست آمده است. آنالیزهای تشخیص کیفی مقایسه­ای بالا در شرایط یکسان با سه نمونه کیتوزان (پوسته سیست آرتمیا، پوسته میگو و پوسته خرچنگ) بعمل آمد.

نتایج:

نتایجاستخراج کیتین به روش شیمیایی بهینه شده:

مقدار 100 گرم پوسته سیست آرتمیا برای استخراج کیتین مورد آزمایش قرار گرفت و ترکیبات همراه آن حذف گردیدف کارایی روش­ها در هر مرحله مورد بررسی قرار گرفت که درصد باقیمانده مواد به همراه کیتین به شرح جدول 4-4 آورده شده است:

جدول 4-4- درصد باقیمانده ترکیبات توام با پوسته سیست آرتمیا در استخراج کیتین به روش شیمیایی

نوع ترکیب

مواد پروتئینی

خاکستر کل

چربی کل

محصول نهایی کیتینبه گرم

درصد باقیماندگی

65/0

94/0

07/0

3 ± 14

در خاتمه محصول نهایی استخراج شده را خشک نموده و پس از توزین مقدار 13 گرم کیتین بدست آمد.

صحت نتیجه نهایی و تعیین درصد وزنی کیتین موجود در پوسته با سه تکرار انجام و همانند آنچه قبلاً اشاره شد روش آزمون آماریT-test تعیین و برآورد گردید. براساس این نتایج پوسته سیست آرتمیا اورمیانا حاوی 3±28 درصد کیتین است.

4-5-1- نتایجتجزیه عنصری دستگاهی (CHN-O-analyser):

عناصرO،N،H وC تشکیل دهنده یک ماده مجهول را می توان با دستگاه تجزیه عنصری تعیین نمود، با انجام این آنالیز فرمول تجربی و مولکولی ماده مجهول نیز شناخته می­شود (Arcidiaconno, et al, 2010 )

اکسید مس

مکانیسم کار دستگاه براساس رابطه 4-1 بشرح ذیل است که:

رابطه 4-1حرارت 600 درجه سانتیگراد(ماده مجهول)

که به وسیله کاتالیزورها و آشکارسازهای مخصوص در آن دستگاهها درصد عناصر نیتروژن، کربن، ئیدروژن و اکسیژن مشخص می­شود، و از نتایج حاصله از این رابطه می­توان فرمول تجربی و مولکولی را محاسبه نمود. این آنالیز بر روی کیتین پوسته سیست آرتمیا به عمل آمد که نتایج آن در جدول 4-5 آورده شده است:

جدول شماره 4-5- نتایج تجزیه عنصری کیتین پوسته سیست آرتمیا اورمیانا

نوع عنصر

کربن

نیتروژن

ئیدروژن

اکسیژن

درصد عنصر

6/48

6/7

78

8/36


4-5-2-نتایج تعیین فرمول شیمیایی:

با مشخص شدن درصد عناصر تشکیل­دهنده یک ماده آلی مجهول فرمول تجربی مونومر آن را می­توان از روش کرایوسکوپی براساس تعداد مول­های عناصر موجود در ساختمان آن ماده، به طریقه ذیل بدست آورد:

تعداد مول­های کربن

تعداد مول­های ئیدروژن

تعداد مول­های نیتروژن

مقدار مول­های اکسیژن

در این خصوص فرمول تجربی هر واحد تشکیل دهنده کیتین پوسته سیست آرتمیا برابر () تعیین شد .

درصد عناصر به دست آمده از تجزیه عنصری کیتین پوسته سیست آرتمیا اورمیانا با درصد مقادیر کیتین استاندارد آن با هم مقایسه شد در جدول 4-6 آورده شده است .

جدول 4-6- مقایسه درصد عناصر تشکیل دهنده کیتین به صورت تجربی و تئوری

عنصر

کربن

نیتروژن

ئیدروژن

اکسیژن

درصد (کیتین استاندارد)

26/47

89/6

45/6

38/29

درصد (کیتین پوسته سیت آرتمیا)

6/48

6/7

7

8/36

اختلاف جزیی درصد عناصر، مربوط به منبع اولیه، روش عمل­آوری، درصد رطوبت و ... است.


4-5-3-نتایج طیف­سنجی مادون قرمز:

این آنالیز از پیشرفته­ترین روش­ها در تعیین ساختار گروه­های عاملی و نوع پیند بین مولکول­ها در ترکیبات شیمیایی آلی (پلیمر) بشمار می­آید، که درصد جذب اشعه مادون قرمز برای هر گروه عاملی اختصاصی بوده و مختص آن گروه عاملی در پلیمر مجهول است، این آزمایش برای تعیین گروه­های عاملی موجود بر روی کیتین استخراج شده از پوسته سیست آرتمیای دریاچه ارومیه نیز انجام شد، که نتایج آن در شکل 4-2 آورده شده است:

شکل 4-2- طیفFTIR نمونه کیتین استخراج شده با روش شیمیایی از پوسته سیست آرتمیا اورمیانا

در طیف سنجیFTIR بر روی کیتین پوسته سیست آرتمیا وجود باندهای جذبیcm-1 9/3487،cm-18/2892،cm-1 3/1560،cm-16/1665،cm-1 1319،cm-1 1/1019 وجود گروههای آمینواستیل،C-H-OH در پلیمر کیتین را نشان می دهد.


4-5-4-نتایج طیف­سنجی پراش پرتوهای ایکس (XRD):

این روش از پیشرفته­ترین آزمایش­ها در تعیین ساختار بلوری ترکیبات و پلیمرها به شمار می­آید. برای تعیین درصد بلورینگی کیتین، این آنالیز بر روی نمونه آن انجام شد که نتایج آن در شکل 4-3 آورده شده است.

شکل 4-3- طیف­سنجی اشعه ایکس کیتین استخراج شده با روش شیمیایی از پوسته سیست آرتمیا اورمیانا

براساس نتایج پراش اشعه ایکس، پیک شاخص در زاویه 5/19 تتا تشکیل شده است که مختص شاخص بلوری پلیمر کیتین است. براساس نتایج جدول آنالیز پراش اشعه ایکس درصد بلورینگی در پیک 5/19 به دست آمده است، که درصد آن معادل 4/36 می­باشد.

4-5-5- نتایجاندازه­گیری گرانروی:

گرانروی کیتین پوسته سیست آرتمیا استخراج شده با روش شیمیایی در این آنالیز 27 سانتی­پوآز تعیین گردید. نتایج حاصله از این آنالیز در بررسی تأثیر مواد شیمیایی در افت کیفیت محصول، حایز اهمیت است، و میزان تأثیر هیدروکسید سدیم را در ایجاد پدیده­های تغییر ساختمان فضایی و دپلیمزاسیون مشخص می­نماید.

4-5-6- نتایجتعیین وزن مولکولی:

تعیین وزن مولکولی کیتین پوسته سیست آرتمیا با معادله مارک- هوینگ () انجام شد. حلال مورد استفاده در این آزمایش دی متیل استامید با 5 درصد لیتیم کلراید بود که در آنوبود. وزن مولکولی کیتین پوسته سیست آرتمیا اورمیانا در این آزمایش براساس گرانروی حاصله از دستگاه محاسبه و معادلدالتون تعیین شد. که نحوه محاسبه آن بشرح ذیل است:

چون گرانروی دستگاه به سانتی پوآز است پس داریم:

از طرفین رادیکال می­گیریم، پس داریم:

دالتون

4-5-7-نتایج رنگ سنجی:

در بررسی و تشخیص رنگ، رنگ کیتین پوسته سیست آرتمیا خاکستری متمایل به قهوه­ای است، در رنگ سنجی ظاهری از گروه تست پانل (از ترکیب پنج نفر) استفاده شد.

دستورالعمل فنی و توصیه ترویجی:

لایه­های کوریونی سیست­های آرتمیای دریاچه ارومیه، که بصورت پوسته بیشتر در سواحل ودر استخر های پرورشیانباشتهمی­شوند، موادی غیرقابل مصرف بوده و استفاده خاصی از آنها بعمل نمی­آید ، این پوسته جهت استخراج و عمل آوری موادی با ارزش افزوده­ای بالا (کیتین و کیتوزان)قابل جمع­آوری وخالص­سازی هستند .

پوسته­ها، تجزیه و کیتین آنها استخراج شد. نتیجه حاصل اینکه پوسته سیست آرتمیای دریاچه ارومیه دارای 3+28 درصد کیتین می­باشد. مقایسه ترکیب اجزاء تشکیل دهنده پوسته سیست آرتمیا اورمیانا نشان می­دهد که درصد کیتین در پوسته سیست مناسب است و در حال حاضر که کیتین در دنیا از پوسته میگو، خرچنگ و کریل استخراج می­شود میزان این بیوپلیمر در آنها از 14 تا 25 درصد گزارش شده است ، ولی به دلایل فصلی بودن صید و بهره­برداری این نوع آبزیان دریایی و فسادپذیری سریع آنها به علت پروتئین همراه پوسته و هزینه­های زیاد جمع­آوری، و نگهداری آنها در سردخانه در عمل امکان استخراج اقتصادی کم است ، و در ایران نیز هیچ فعالیت تولیدی و اقتصادی در این زمینه به دلایل فوق انجام نمی­گیرد ،با توجه به بالا بودن درصد کیتین موجود در پوسته سیست آرتمیا اورمیانا و قابل دسترس و دائمی بودن آن و نداشتن برخی از مشکلات ذکر شده فوق، استفاده از این منبع معرفی شده در این تحقیقات اقتصادی خواهد بود. استخراج کیتین از پوسته سیست آرتمیا اورمیانا، موجب بازیافت مواردی با ارزش افزوده­ای بالا خواهد شد.

ویژگی مناطق کاربرد توصیه ترویجی:

کلیه مراکز تکثیر و پرورش آرتمیا و آبزیان شامل مراکز تکثیر وپرورش انواع میگوها، ماهیان زینتی، ماهیان دریایی، ماهیان خاویاری در سراسر کشور اعم از بخش خصوصی ودولتیقابل اجراء و ترویج می باشد.



[1]- Chitin

[2]- Deacetylation

[3]- Chitosan

[4]- Viscosity

[5]- Mark-Huawink

تعداد بازدید:1934
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور می باشد

Designed by taJan System Co