طرح ها و پروژه ها
بررسی آماری و زیست شناسی ماهیان خاویاری در حوزه جنوبی دریای خزر
توضیحات:شماره مصوب: ‌88062-8802-12-86-12 واحد اجرا: انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری دکتر دادمان محل اجرا: سواحل جنوبی دریای خزر (استانهای گیلان، مازندران و گلستان) نام هماهنگ کننده/ مجری مسئول: محمدرضا بهروز خوش قلب مجری استانی : محمود توکلی(استان گیلان)،محمد علی افرایی(استان مازندران)،علی لاریجانی(استان گلستان) مشاوران: مهدی مقیم همکاران طرح: فرهاد کیمرام، فرخ پر افکنده، حسن فضلی، هاشم جوشیده، بهروز فدایی، علی آزادبخش، شهرام قاسمی، غلامعلی بندانی، داود کر، فرامرزباقر زاده، حسین طالشیان، غلامرضا دریانبرد، اسحق شعبانی، منصور صداقت ، محمود اسدالهی، سید مصطفی عقیلی نژاد، سید احسان حسینی، علی خوزینی، هوشنگ خوش رنگ، رمضان شهریاری،علی نصری چاری، حسین محمدی سال شروع: 88/8/1سال خاتمه: 92/6/31
متن:

اهمیت، ضرورت، اهداف و روش تحقیق:

کاهش بسیار شدید ذخایر ماهیان خاویاری طی دو دهه گذشته و عدم اجرای پرو‍ژه و جمع آوری اطلاعات مدون ازترکیب سنی و طولی ماهیان مخصوصاٌ صید در واحد تلاش آنهااز سال 1382 تاکنون و اهمیت شناختاطلاعات کمی و کیفی ذخایر ماهیان خاویاریو نقش آندر برنامه ریزی میان مدت و بلند مدتمدیران جهتصید وبهره برداری از ذخایر ماهیان خاویاریدر راستایحفظ و تضمین بقاء ماهیان خاویاری در دریای خزرازاصلی ترین دلایل اجرای پرو‍ژه مذکور می باشد اهداف اصلی اجرای پروژه بررسی روند تغییرات کمی ( تعداد، میزان صیدو استحصال خاویار) و کیفی(ترکیب جنسی، سن، طول و ...)، محاسبه صید در واحد تلاش ماهیان خاویاری و بررسی روند صید و بررسیپراکنش صید ماهیان خاویاری به تفکیک گونه در مناطق و زمانهای مختلف سال بود اطلاعات زیست سنجی تمامی ماهیان صید شدهاعم از طول چنگالی ، طول کل، وزن شکم پر و شکم خالی، جنسیت، مرحله رسیدگی، میزان خاویار و کیفیت (دانه بندی )آنثبتشد . همچنین از اولین شعاع سخت باله سینه ای برای تعیین سن نمونه برداری گردید.همچنین اطلاعات صید نظیر تعداد دام ، عمق دام،نوع دام و ... به تفکیکصیدگاهثبت شد.اطلاعات تحت نرم افزار اکسل 2007ذخیره شده ، از نرم افزار17Spssبرای تجزیه وتحلیل داده هااستفاده شد. محاسبه تلاش صید(Fishing effort) و صید در واحد تلاش(CPUE) که برای برآورد تلاش صید در صیدگاه های شیلات فعالیت صیادی یک قایق با تعداد 100 رشته دام گوشگیر در یک روز بعنوان استاندارد تلاش صیدتعیینشد که ازحاصل ضرب تعداد قایق های صیادی در روزهای صید و ضریب تعداد دام ( حاصل تعداد دامهای مستقر در دریا تقسیم بر 100) برآورد گردید. درشرکتهای تعاونی ماهیگیران پره هر بار پره کشی بعنوان استاندارد تلاش صیدتعیین شد. صید در واحد تلاش عبارت از وزن ماهیان صید شده برتلاش صید است. رابطه طول و وزنبر اساس فرمولW=a Lbمحاسبه گردید

نتایج:

آمارهای صید اعم از تعداد ماهیان خاویاری صید شده، میزان صید نشان از کاهش مقادیر صید طی سالهای 1388 الی 1391 می باشد.تاسماهی ایرانی با 61 درصدبیشترین فراوانی صید را داشته است.فیل ماهی گونه غالب صید در پره های صیادی بود. در سال های 88 الی 91 بین 50الی 60 درصد از کل خاویار بوسیله تاسماهی ایرانی تامین شده است. میزان صید در واحد تلاش کل ماهیاندر صید گاه های ماهیان خاویاری سال 91 نسبت به سال 88به میزان 3/34 درصد و در پره های صیادی به مقدار 1/44 درصد 88 کاهش یافته است.بیشترین صید در واحد تلاش سال 91 در ناحیه چهار بود.فیل ماهیو شیپ در ناحیه چهار، تاسماهی ایرانی در ناحیه 5، ازون برون در مناطق مرکزی و تاسماهی روسی در نواحی شرقی و غربی بیشترین صید در واحد تلاش را داشته اند. میانگین وزنی و طولی گونه های مختلفماهیان خاویاریباستثنای فیل ماهی درطی زمان بررسی روند نزولی داشته است. ماهیان ماده درتمامی گونه ها جنس غالب در سهم صید می باشند ولی در پره های صیادی گونه غالبتاسماهی ایرانی جنس نر می باشد.بیشترین کیفیت خاویار گونه ها رقم یک بوده ولی در مهر ماه درصد خاویار رقم دو در پره های صیادی و هم در صید گاهها نسبت به سایر ارقامبیشتر بود. میانگین وزن تاسماهیان ایرانی صید شده در دامهای صید ماهیان خاویاری به مراتب بیشتر از پره ها می باشد. درصد وزن خاویار به وزن بدن ماده رسیده در ازون برون2/17درصد، تاسماهی ایرانی 8/21، درصدتاسماهی روسی 4/24 درصد، شیپ1/24 درصد و فیل ماهی 6/23 درصد بوده است. باتوجه به کاهش شدید تکثیر طبیعی و همچنین تکثیر مصنوعی ماهیان خاویاری در سالهای اخیرو عدم حفاظت مناسب از ذخایر مخصوصا بچه ماهیان خاویاری به نظر می رسد که جمعیت این ماهیاندر سالهای آتی نیز روند شدید کاهشی خود را ادامه داده و طی ده سال آینده به حداقل میزان خود برسد اجرای طرح جامع حفاظت از منابعماهیان خاویاری به منظور کاهش صید قاچاق ،توجه بیشتر به فراهم نمودن شرایطجهت تکثیر طبیعی، مصنوعی و رهاسازی بچه ماهیان و همکاری همه جانبه اجرایی و تحقیقاتی کشورهای حاشیه دریای خزر از اعم فعالیتهای مهم در احیا و حفظ ذخایر بارزش ماهیان خاویاری می باشد.

دستورالعمل فنی و توصیه ترویجی:

بر اساس نتایج این طرح و با توجه به وضعیت ذخایر که روند کاهشی را نشان می دهد. پیشنهاد می شود برنامه ریزی کامل برای مبارزه با عوامل منفی موثر بر ذخایر ماهیان خاویاری مانند صید غیر مجاز و صید بی رویهو تدوین روش مناسب ارزیابی مستمر وضعیتذخایر ماهیان خاویاریو بررسی دینامیک جمعیت تاسماهیاندر دریای خزربا همکاری کشورهای حاشیه دریای خزرصورت پذیردو با توجه به اهداف صید در حال حاضر مبنی بر تهیهمولدین ، مدیریت لازمدر خصوص صید حمل و نقل و انتخاب و نگهداریمولدین مناسب بازسازی ، در زمانهایی از سال که حداکثر صیدصورت می پذیرد انجام گیرد.

ویژگی های مناطق کاربردی و توصیه ترویجی:

نتایج و گزارشات این پروژه می تواند در مناطق شیلاتی استانهای شمالی (گیلان، مازندران و گلستان) و نواحی بهره بردار از ماهیان خاویاری با تعیین میزان ذخایر تاسماهیان و مقدار صید و بهره برداری از این ذخایر حائز اهمیت باشد.

تعداد بازدید:2240
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور می باشد

Designed by taJan System Co